اختلال شخصیت خود شیفته و ارتباط آن با وضعیت های زندگی در تحلیل رفتار متقابل
بنابر نظریه رفتار متقابل چهار وضعیت زندگی وجود دارد . وضعیت های زندگی توجیه کننده تصمیمات زندگی هر فرد می باشند به این معنی که وضعیت زندگی باورهای اساسی شخص درباره خودش و دیگران می باشد.
یکی از وضعیت های زندگی که توسط کودک انتخاب می شود (من خوب هستم شما خوب نیستید) است. وضعیت خود بزرگ انگاری و خودشیفته
در این نوشته با ویژگی های افراد خودشیفته آشنا شوید.
Narcissistic Personality Disorder
از ویژگی های اصلی خودشیفته حس بزرگ بینانه ای است که نسبت به خود دارند. احساس خودبزرگ بینی به صورت مهم پنداشتن خود.در مورد دستاوردها و استعدادهای خود اغراق می کنند و انتظار دارند دیگران آن ها را بزرگ و برتر بدانند.
آن ها ممکن است این تصور را داشته باشند که فقط از سوی یک طبقه برتر درک می شوند و صرفاً آن طبقه را برای معاشرت انتخاب می کنند و به آن ها ویژگی «خاص» و «عالی» می دهند شاید به این معنی دلیل باشد که آن ها خود را نیز خاص و فراتر از عوام می دانند و با انتساب ارزشی ایده آل به معاشرین خود عزت نفس خویش را بالا می برند.
از دیگر ویژگی های این افراد نیاز آن ها به تحسین مفرط است. ذهن آن ها همواره درگیر است که آیا کارها را خوب انجام داده اند و آیا دیگران نظر مساعد درباره آن ها دارند؟ و این اغلب به شکل نیاز به تحسین در مورد آن ها دیده می شود و انتظار دارند دیگران رفتاری مطلوب با آن ها
داشته باشند.
ولی در مقابل خودشان فاقد همدلی هستند و به این معنی که خودشان ساعت ها در مورد نیازها و احساسات خود سخن می گویند ولی در مورد مشکلات و نیازهای دیگران بی صبر هستند.
و احتمال دارد با دیده تحقیر و به عنوان نشانه ای از ضعف به نیاز دیگران نگاه کنند به همین دلیل اطرافیان آن ها را فاقد علاقه متقابل در می یابند. در روابط بین فردی استثمارگرند یعنی چنانچه دیگران برای رسیدن به هدفشان به آن ها کمک نکنند عصبانی می شوند از طرفی این احساس محق بودن و از طرفی دیگر فقدان حساسیت به خواسته ها و نیازهای دیگران باعث می شود آن ها خواسته یا ناخواسته اطرافیان خود را استثمار کنند.
آن ها معمولاً به شرطی روابط دوستانه یا عاشقانه برقرار می کنند که این احتمال وجود داشته باشد که طرف مقابل در راه رسیدن به هدفشان به آن ها کمک می کند و یا از طریقی دیگر عزت نفس آن ها را افزایش می دهد.
این افراد اغلب به دیگران حسادت می ورزند آن ها ممکن است به موفقیت ها و یا داشته های دیگران حسادت کنند (به خصوص زمانی که دیگران مورد تحسین قرار می گیرند) زیرا بر این باورند که تنها خودشان سزاوار موفقیت و تحسین هستند.
یه طور کلی رفتارهای خودخواهانه و تکبرآمیز وجه مشخصه این افراد است. افراد خودشیفته در مقابل انتقاد یا شکست بسیار حساس هستند و ناراحت می شوند حتی اگر ناراحتی خود را بروز ندهند ولی احساس تحقیر و بی ارزشی می کنند و با نفرت و خشم واکنش نشان می دهند.
اگرچه این افراد جاه طلب هستند ولی به دلیل عدم تحمل شکست و یا انتقاد و هم چنین عدم تمایل به پذیرش خطر، کارکرد شغلی پایینی دارند.
به طور معمول آن ها توانایی های خود را بیش از حد تصور می کنند و دستاوردهایشان را بزرگ نمایی می کنند و به همین سبب خودستا و پرمدعا به نظر می رسند.
این افراد اغلب با خیال پردازی هایی در زمینه موفقیت بی حد، هوش فوق العاده، زیبایی، اشتغال ذهنی دارند و امکان دارد با تحسین و امتیازات عقب افتاده نشخوار ذهنی داشته باشند و در مقام مقایسه خود را برتر از افراد مشهور بدانند.
*نکته*
ممکن است در بسیار از افراد موفق چنین صفاتی شخصیتی دیده شود ولی فقط در صورتی می توان گفت که آن ها خودشیفته هستند که این صفات انعطاف ناپذیر و ناسازگار و پایدار باشند و باعث تخریب عملکرد یا ناراحتی، فردی شوند و همچنین صفات شخصیتی خودشیفته در نوجوانان نیز شایع است ولی الزاماً دلیل خودشیفته بودن آن ها نمی باشد.
در پایان با توجه به رویکرد تحلیل رفتار متقابل و بنابر نظر کلود استینر و اریک برن می توان اظهار داشت که همه افراد با وضعیت «من خوب هستم شما خوب هستید» به دنیا می آیند و تنها زمانی این وضعیت را تغییر می دهند که حادثه ای رابطه متقابل بین کودک و مادر را مختل سازد و افراد بنابر تصمیمی که در آن زمان گرفته شود پا به بزرگسالی می گذارند در حالیکه یکی از آن تصمیمات را اجرا می کنند.
بنابراین می توان گفت که احتمال دارد تصمیم افراد خودشیفته و انتخاب وضعیت زندگی آن ها
در زمان کودکی «من خوب هستم شما خوب نیستید» بوده است.
