جرات ورزی
خود اِبرازی، جرأت مندی یا جرأت ورزی از الگوهای معادل های مفهوم ارتباطی Self_Assertiveness هستند. جرات مندی از مهارت های کلیدی و ساختاری ارتباطی محسوب می شود. از نظر دریم و مسترز رفتار جرأت ورزانه رفتاری بین فردی و تکامل محور است که مستلزم صداقت و ابراز نسبتاً مستقیم تفکرات و احساسات است که از نظر اجتماعی مناسب بوده و در آن احساسات و رفاه دیگران لحاظ می گردد. (دِریم و مَسترز ۱۹۷۹ به نقل از راکوز ۱۹۹۱)
پژوهش های روانشناسی نشان داده اند که آموزش جرأت ورزی به بهبود تعاملات میان فردی، ابراز وجود و مهارت های ارتباطی کمک می کند. همچنین اضطراب و ترس اجتماعی را کاهش می دهد؛ و امکان ایجاد روابط صادقانه و اصیل را افزایش می دهد.
افراد جرات وَرز کنترل بیشتری بر مشکلات و موانع زندگی خود دارند و موفقیت در زندگی و روابط فردی و اجتماعی این افراد را می توان در سایه ارتباط همدلانه، صمیمانه، صادقانه و مؤثری که با دیگران برقرار میکنند دانست. باید نکته ی مهمی را مورد توجه قرار دهیم و آن نکته این است که مردم نیز تمایل بیشتری برای ارتباط با این افراد دارند. این الگوی ارتباطی جرات مندانه در مقابل رفتار پرخاشگرانه قرار دارد که هدف فرد در این سبک رفتاری، رسیدن به اهداف شخصی بدون رعایت حقوق دیگران است. (داک ورث و مرسر ۲۰۰۶)
در واقع این افراد فاقد اعتماد به نفس هستند و عموما در حال تهدید کردن دیگران یا نادیده گرفتن حقوق آن ها هستند.
در سویه ی دیگر، طیف سبک پاسخدهی انفعالی قرار دارد. فردی که این سبک را دارد شخصی مردد و در ظاهر آرام، ولی بی قرار است و بدون توجه به احساسات خود با دیگران موافقت میکند.
یکی از مهارت هایی که فرد را در مقابل دیگران جرأت مند می کند مهارت نَه گفتن است. زمان هایی در زندگی فردی و اجتماعی وجود دارد که خواسته های فرد و تمایلات او با خواسته های دیگران منافات دارد در این حالت فرد باید در مقابل خواسته های دیگران مقاومت کند. در این مسیر دشوار و اضطراب زا اولین قدم در مهارت نه گفتن و جرأت ورزی شناخت خود و نظر واقعی خودمان درباره ی درخواست فرد مقابل می باشد. دومین گام اعلام کردن نظرمان به صورت محترمانه است و سومین قدم هم بیان دلیل و برهان برای نظرمان در صورتی که نیاز باشد. در نکته سوم لازم است دقت کنیم برهان و استدلال در صورتی که دو نکته ی اول و دوم تاحدودی تحقق یابد میتواند مسیر منطقی و عقلانی اش را طی کند.
انواع نه گفتن که هرکدام در موقعیت های مختلف مناسب تر هستند:
نه با دلیل: در این تکنیک شما دلیلی مختصر می آورید که نمی توانید خواسته ی فرد مقابل را انجام دهید.
نه مستقیم: وقتی کسی از شما کاری را می خواهد که شما دوست ندارید انجام دهید فقط نه بگویید نیازی نیست عذرخواهی کنید.
نه تعویقی: نه صد درصدی نیست و به فرد مقابل می گویید اکنون توانایی انجام کار خواسته شده را ندارید ممکن است در آینده بتوانید انجامش دهید.
نه انعکاسی: شما احساس فرد را تایید می کنید و با او همدلی می کنید ولی به او می گویید که نمیتوانید به درخواستش پاسخ مثبت بدهید.
نه تحقیقی: هنگامی که با درخواست یا کنشی مواجه می شوید این امکان برای شما میسر است که قبل از واکنش نشان دادن به خواست مطرح شده نسبت به موضوع طرح شده جستجو و پژوهش مرتبط انجام دهید. اما باید این را در نظر داشته باشید که در این تکنینک نیز نَه صددرصد نیست.

