نوازش و روابط در تحلیل رفتار متقابل
در تحلیل رفتار متقابل پیام های بازدارنده به پیام هایی گفته می شود که از طرف والدین یا جانشین روانی آن ها به فرزندان انتقال داده شده است. بیشتر به صورت غیرکلامی بوده و کودک را از انجام کاری یا رفتاری و یا تجربه ی احساس به خصوص نهی کرده است.
پیام هایی چون نوازش نده، تقاضای نوازش نکن، رد نوازش کن، به خودت نوازش نده از جمله پیام های بازدارنده می باشند.
با این وجود که همه انسان ها نیاز به دیده شدن ومورد تایید قرار گرفته شدن دارند و هم چنین در طول عمر خود نیاز به نوازش های خاصی دارند اما با توجه به پیام های بازدارنده ای که دریافت کرده اند نمی توانند بیان کنند و یا هر فرد نوازشی را می دهد که خود نیاز دارد به عنوان مثال:
در نظر بگیرید فردی تمایل به دریافت نوازش های کلامی دارد و در ارتباطاتش همین نوع نوازش را می دهد و توجهی ندارد که شاید طرف مقابل نیاز به پذیرش و دریافت نوازش های فیزیکی و غیرکلامی دارد. در این ارتباط نه تنها نیازی برآورده نشد بلکه نارضایتی در ارتباط نیز ایجاد گردیده است.
مثالی دیگر: در یک مهمانی از لباس فردی تعریف می کنید ولی متوجه می شوید که او نوازش شما را جواب نمی دهد و رد می کند این به دلیل پیام بازدارنده نوازشی اوست زیرا هم زمان با تعریف شما والد سرزنشگر او به میدان می آید و می گوید:(اودوخت لباس تو را از نزدیک ندیده است)و به این ترتیب از پذیرفتن نوازش اجتناب می کند.
یا امکان دارد فرد برای خودش دلایلی درست کند تا نوازش شما را قبول نکند مثلا این که «چطور به
این زودی متوجه شدند که لباس من خوب است؟ پس حتما نوازش دروغین است و راست نمی
گویند».
ولی گاهی اوقات می بینیم که عده ای از افراد به هنگام نوازش دادن انتقادی ظریف را به همراه نوازش می آورند و با احساسات خاصی را در طرف مقابل تحریک می کنند. درست مانند این است که هدیه ای را به شما بدهند و بعد آن را از شما پس بگیرند چه حالی خواهید داشت؟ معمولا به این دلایل است که در روابط خود با اطرافیان دچار نوعی دلزدگی و یا افسردگی می شویم و به تدریج از دیگران فاصله می گیریم و یا بی تفاوت می شویم.
بنابر عقیده کلود استیز نظریه پرداز تحلیل رفتار متقابل برای ایجاد صمیمیت و ثبات آگاهی باید آموزش های اولیه ی محدود کننده ای که در سال های اولیه زندگی دریافت کرده ایم را بشناسیم و از خود دور کنیم و همه ما به این آگاهی خواهیم رسید که نوازش ها به طور نامحدود در اختیار ما قرار دارند. نوازش ها تمام شدنی نیستند هر زمان که بخواهیم می توانیم نوازش دهیم و ا گر نوازشی می خواهیم آن را درخواست کنیم و زمانی که نوازشی به ما می رسد آن را پذیرا باشیم و اگر نوازشی را دوست نداریم آن را نپذیریم و همچنین نوازش دادن به خود را یاد بگیریم و لذت ببریم.
می توانیم با والد حمایتگر خود یک ذخیره خوب نوازشی برای خویشتن نوازی داشته باشیم نوازش بدهیم دریافت کنیم تا به حس خوب برسیم و از نوازش های دیگران ذخیره نوازشی خود را پر نگه داریم زیرا بدون دریافت نوازش نمی توانیم وضعیت وجودی “من خوبم” را برای زمان طولانی حفظ کنیم. اما بسیارند افرادی که ذخیره نوازشی خوبی دارند ولی متاسفانه برای دیگران از آن استفاده می کنند (که البته این نیز باز مربوط به پیام های والدی شخص می شود)
تمرین برای دادن نوازش
برای خود دفتری تهیه کنید و نام اشخاصی را که دوست دارید به آن ها نوازش دهید را یادداشت کنید اگر که فرد قبلا از شما تقاضایی کرده آن را جواب دهید. در غیر این صورت به او نوازش مثبت دهید و لازم است که به یاد داشته باشید که نوازش های مثبت و مطابق نیاز طرف مقابل را به او بدهید.
- تمرین برای درخواست نوازش
این تمرین را می توانید با دوستانی که رابطه نزدیکی دارید انجام دهید نوازش هایی را که مایل هستید دریافت کنید با صراحت به دوستانتان بگویید و زمانی که نوازش را به شما دادند شما باید به راحتی آن را بپذیرید (روی این قسمت کار کنید)
3- تمرین برای خود نوازشگری
این تمرین را نیز با دوستانتان یا افراد خانواده (چنانچه رابطه نزدیکی دارید) انجام دهید در مورد خود اظهارنظر کنید و جنبه های مثبت را بیان کنید دوستانتان باید شما را تشویق کنند (در این تمرین به نوعی 2 تمرین دیگر نیز وجود دارد) بعد از مدتی که این تمرین ها را انجام دادید می توانید از دایره دوستان و اطرافیان نزدیک خود فراتر روید و به تمام ارتباط ها و تعامل هایی که با دیگر افراد جامعه دارید پیوند دهید.

